Deprem Nedir, Nasıl Oluşur ?

0
190

Genel olarak yer kabuğu hareketlerine deprem denilmektedir. Ülkemizde sıkça yaşanan yer kabuğu hareketleri sebebiyle vatandaşlarımız deprem nedir, depremler nasıl oluşur gibi soruların cevaplarını araştırır olmuştur.  Bu yazı bu sorulara cevap olması için hazırlanmıştır.

Deprem Nedir?

Halk arasında zelzele olarak da adlandırılan depremler, büyüklüğüne göre oldukça yıkıcı etki gösterebilen bir doğa olayıdır. Depremleri inceleyen bilim dalına sismoloji denilmektedir. Sismoloji depremin nasıl ve hangi şartlarda oluştuğunu, hangi yöne doğru ilerlediğini ve sarsıntıların gücünü hesaplama gibi alanlarla ilgilenir.

Birçok farklı çeşidi olan depremlerin büyük bir kısmı benzerlik göstermektedir. Yeryüzünün değişen miktarlarda altında gerçekleşen bu doğa olayı bazen 5km derinlikte bazen de 12km derinlikte oluşabilmektedir. Fay olarak adlandırılan kırılgan yapıların çeşitli gaz basınçları ile ya da daha başka etmenler sebebiyle kırılması sonucu ortaya çıkan sarsıntılar depremleri oluşturmaktadır. Bu fayların kırılma süreleri yani kırılma olgunluğuna erişmesi bazen çok uzun yıllar alabilmektedir.

Deprem Nasıl Oluşur?

Depremin ne olduğunu az önce yukarıdaki paragrafta anlattık. Şimdi sıra deprem nasıl  oluşur sorusunun cevabında. Ağır elementler çok büyük bir basınç altında oluşmaktadır. Deprem hareketlerinin oluşmasında bilinen en önemli etken, bu ağır elementlerin girdikleri bazı kimyasal reaksiyonlar olarak görülmektedir. Bu tarz oluşumlar küresel oluşumların her daim merkezinde gerçekleşmektedir. Bu sebeple dünya yüzeyindeki bazı elementler kesinlikle bu dünyada oluşmamış ve uzaydan parçalanmış yıldız parçaları olarak yeryüzü kabuğunun çok derinliklerine inmiştir.

Gerekli reaksiyon şartları oluştuğunda yerin derinliklerinde çok büyük patlamalar gerçekleşmekte ve açığa çıkan çok büyük basınç ve ısı ile petrol ve doğal gaz oluşurken bir yandan da büyük çaplı deprem sarsıntıları meydana gelmektedir. Yüksek ısı ve yüksek basınç ile oluşan patlamalar etraflarında yer alan katmanları parçalar ve böylece oluşan petrol ile doğal gaz yüzeye doğru çıkarak rezervleri oluşturur.

Deprem Türleri

Depremler de kendi arasında bir kısım farklı türlere ayrılmaktadır. Bunlardan en önemlisi ve yeryüzünde en çok karşılaşılan  tektonik deprem türü olmaktadır. Yer kabuğunu oluşturan levhaların zamanla birbirlerine basınç uygulamaları sonucu bir hareketlenme oluşur. Bu hareketlenmeler de tektonik depremleri oluşturmaktadır. Bunun haricinde birde volkanik patlamaların ardından gaz sıkışması sonucu oluşan depremler vardır ki, bunlara da volkanik depremler adı verilmektedir. Tektonik depremlerden sonra en sık karşılaşılan deprem türü volkanik depremler olmaktadır.

Deprem Çantası Nedir?

Deprem çantası, deprem anında insanların göçük altında ya da dışarıda kalması durumunda hayati ihtiyaçlarını karşılayabilecek durumda olan çantadır. Bu çantada birtakım temel ihtiyaçlar bulundurulma zorunluluğu vardır. Bu sayede kişiler depremin etkilerinden kurtulabilmek adına kolaylıkla hayata tutunabilirler.

Deprem Çantasında Bulunması Gerekenler

  • Su: Normal koşullarda bir insan susuzluğa 5 gün dayanabilmektedir. Bu nedenle göçük altında kalındığı zaman ya da dışarıda depremin etkilerinden kurtulma odaklı yaşanacağı zaman deprem çantasında en ideal önceliğimizin su olması gerekmektedir. Ailenin durumuna göre küçük yarım litrelik şişelerden 4–5 tane bulundurulması önemli bir durumdur.
  • Yiyecek: depremin ne zaman olacağı belli olmadığı için bu çantada bulundurulan yiyecekler bozulup küflenmesi güç olan yiyecekler olmalıdır. Son kullanma tarihi kontrol edilmeli ve zamanı geldiğinde de yenisi ile düzenli olarak değiştirilmelidir. Konserve yiyecekler ya da kraker, bisküvi gibi ambalajlı yiyecekler kullanım ömrü uzun olan gıdalardır. Bunun yanında çikolata, fıstık ezmesi vb. tarzında hem paketli yiyecek hem de yüksek enerji veren yiyeceklerin deprem çantasında olması önemlidir. Bu yiyecekler hayatta kalma şansını artırmaktadır.
  • Düdük: Çantada düdük bulundurmak deprem sonrasında göçük altında ya da bulunduğunuz herhangi bir yerde sesinizi istediğiniz kimseye ulaştırmanıza yardımcı olmaktadır. Düdük sayesinde sesin daha uzak alana yayılması ve insanın da gücünün tükenmemesi gibi alternatif durumlar yaşanabilir. Bu nedenle düdük oldukça büyük öneme sahiptir.
  • Kıyafet: Dışarıda kalanlara ve eve girememe durumlarına karşı alınacak nano teknoloji ile üretilmiş yer kaplamayan fakat sıcak tutan hacim olarak ince kıyafet ve battaniye deprem çantasında yer almalıdır.
  • İlkyardım Çantası: Olası bir yaralanma durumuna acil müdahale için gerekli küçük ilk yardım çantası deprem çantasında işe yarayacaktır.
  • Ağrı kesiciler & ilaç: Kişinin sağlık problemleri nedeni ile sürekli kullanması gereken ilaçların bir kısmı düzenli olarak tıpkı yiyecekler gibi son kullanma tarihi kontrol edilerek dönüşümlü olarak düzenli şekilde deprem çantasında bulundurulmalıdır.
  • Nakit Para: Bu paranın çok yüklü olmaması gerekir. Acil durum ihtiyaçlarınızı sağlayabilmek için dışarda kaldığınız süre boyunca size gıda temini sağlayabilecek ya da acil ihtiyaçlarınızı karşılayabilecek kadar cüzi bir miktar para bulundurulması insan hayatını kolaylaştıran bir etmendir.
  • El Feneri: El feneri en az yüz metre uzaklıktan görülmenize yardımcı olur. Özellikle enkaz altında kalan biri için tıpkı düdük kadar önemlidir. Hem sizin içerideki durumunuzu görmenizi hem de ışık tutarak dışardaki insanların sizi görmesini sağlayabilirsiniz.
  • Cep Telefonu: Sadece mesaj atmaya ya da aramaya yarayan bir yedek cep telefonu bulundurabilirsiniz. Herkesin evde kullanmadığı eski bir cep telefonu vardır. Bu telefona hat alıp TL yükleyerek acil durumda kullanabilirsiniz.

CEVAP BIRAKIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz